Nadwaga i otyłość to jedne z najczęstszych problemów zdrowotnych wśród psów domowych. Nie tylko wpływają negatywnie na kondycję i długość życia pupila, ale też zwiększają ryzyko poważnych chorób. Właściwie skomponowana dieta odgrywa kluczową rolę w kontroli masy ciała. Jakie składniki pokarmowe sprzyjają utrzymaniu szczupłej sylwetki u psa, i dlaczego niektóre z nich warto wprowadzić na stałe? Jakie preparaty dobrze włączyć do diety?
Psia otyłość – rosnący problem wśród pupili
Według danych amerykańskiego Association for Pet Obesity Prevention (APOP), nawet ponad 50% psów w krajach rozwiniętych cierpi na nadwagę lub otyłość. W Polsce sytuacja wygląda podobnie – coraz więcej właścicieli zgłasza się do weterynarzy z problemem niekontrolowanego przyrostu masy ciała u pupila.
Otyłość to nie tylko kwestia estetyki, ale przede wszystkim poważna choroba metaboliczna, która znacząco skraca życie i pogarsza jego jakość. Może prowadzić też do takich schorzeń jak:
- cukrzyca typu II,
- choroby serca,
- problemy z układem ruchu (stawy, kręgosłup),
- problemy z oddychaniem,
- zaburzenia hormonalne,
- skrócenie długości życia nawet o 2 lata.
Zbyt duża masa ciała to efekt nie tylko zbyt dużej ilości kalorii, ale przede wszystkim zaburzeń w proporcjach składników odżywczych, niewłaściwej suplementacji, zbyt małej aktywności fizycznej oraz braku świadomości żywieniowej u opiekuna.
Klucz do skutecznego odchudzania psa tkwi w osiągnięciu ujemnego bilansu energetycznego, jednak nie można tego robić kosztem niedoborów żywieniowych. Właśnie w tym miejscu do gry wkracza dietetyka weterynaryjna, która precyzyjnie określa rolę poszczególnych makroskładników i dodatków funkcjonalnych w procesie redukcji masy ciała. Dieta odchudzająca musi być niskokaloryczna, ale jednocześnie pełnowartościowa, sycąca i chroniąca masę mięśniową.
Jak rozpoznać, że pies ma nadwagę?
Zanim przejdziemy do składników diety, warto wiedzieć, jak ocenić, czy pies faktycznie ma problem z masą ciała. Stosuje się do tego Body Condition Score (BCS) – skalę od 1 do 9, gdzie:
- 1–3: niedowaga,
- 4–5: idealna masa ciała,
- 6–9: nadwaga lub otyłość.
Jakie są charakterystyczne cechy w przypadku psów z otyłością?
- Niewyczuwalne żebra bez nacisku,
- wyraźnie zaokrąglony brzuch,
- brak wcięcia w talii przy widoku z góry,
- cięższy odczuwalnie przy podnoszeniu,
- niechęć do ruchu, szybkie męczenie się.
Rola diety w kontroli masy ciała. Co warto wiedzieć?
Kluczowym założeniem diety odchudzającej dla psa nie jest tylko redukcja kalorii, ale przede wszystkim:
- zapewnienie uczucia sytości przy niższej podaży energii,
- ochrona mięśni (beztłuszczowej masy ciała),
- wsparcie metabolizmu i zdrowia układu pokarmowego,
- minimalizacja napadów głodu i „żebrania”.
Osiągnięcie tych celów możliwe jest poprzez odpowiedni dobór składników pokarmowych, a nie tylko „cięcie” porcji karmy. Dlatego poza standardowym żywieniem, warto włączyć suplementy dla psów, które wspierają utrzymanie prawidłowej wagi i kondycji.
Filary diety redukcyjnej – zmiana proporcji makroskładników
Dieta psa z nadwagą musi różnić się od standardowej karmy bytowej, zwłaszcza pod względem gęstości energetycznej i proporcji białka, tłuszczu oraz błonnika.
W dietach redukcyjnych kluczowe znaczenie ma podwyższony poziom białka (w stosunku do standardowych karm bytowych). Podczas ujemnego bilansu kalorycznego organizm, oprócz tkanki tłuszczowej, może zacząć spalać również białka mięśniowe. Większa podaż wysokiej jakości białka chroni mięśnie, gwarantując, że pies traci tkankę tłuszczową, a nie cenną masę mięśniową.
Białko ma najwyższy efekt termiczny pożywienia (TEF), co oznacza, że jego trawienie wymaga więcej energii, a sam składnik generuje dłuższe i silniejsze uczucie sytości. Ogranicza to problem „żebrania” i nadmiernego łaknienia u odchudzającego się psa.
Wybierając karmę, należy szukać wysokiej jakości białka pochodzenia zwierzęcego (mięso, ryby), które jest najlepiej przyswajalne. Minimalne zapotrzebowanie dorosłego psa to ok. 18% w suchej masie, ale karmy light często mają ten poziom podniesiony.
Tłuszcze w codziennej diecie – konieczne ograniczenie gęstości energetycznej
Tłuszcz jest najbardziej kalorycznym makroskładnikiem (ok. 9 kcal/g), a jego nadmierna ilość odpowiada za wysoką gęstość energetyczną karmy. W diecie odchudzającej jego poziom musi zostać znacząco obniżony (poniżej poziomu karm bytowych), aby zachować dużą objętość posiłku przy mniejszej liczbie kalorii.
Mimo redukcji ilościowej, jakość tłuszczu jest kluczowa. Należy zapewnić odpowiednią podaż niezbędnych kwasów tłuszczowych Omega-3 (EPA i DHA), które wspierają zdrowie stawów (często obciążonych nadwagą) i mają działanie przeciwzapalne.
Błonnik (włókno pokarmowe) – pogromca psiego głodu
Błonnik jest ważnym sprzymierzeńcem w walce z nadwagą, ponieważ pozwala na zwiększenie objętości posiłku bez dodawania kalorii, co bezpośrednio wpływa na poczucie sytości.
Błonnik nierozpuszczalny (np. celuloza, otręby) zwiększa objętość treści pokarmowej, rozciągając ściany żołądka, co wysyła sygnał sytości do mózgu. Działa jak „miotełka” regulująca perystaltykę jelit.
Z kolei błonnik rozpuszczalny (np. psyllium, inulina) spowalnia wchłanianie glukozy z przewodu pokarmowego, zapobiegając jej gwałtownym skokom. Jest to istotne zwłaszcza u psów z insulinoopornością lub predyspozycjami do cukrzycy. Dodatkowo błonnik rozpuszczalny działa jako prebiotyk, odżywiając pożyteczną mikroflorę jelitową, co wspiera ogólne zdrowie i odporność.
Dodatki funkcjonalne – turbo dla psiego metabolizmu
Dieta weterynaryjna dla psów z nadwagą powinna być wzbogacona o specjalne składniki, które aktywnie wspierają metabolizm i mobilizację tłuszczu.
L-Karnityna – spalanie tłuszczu
L-Karnityna to aminokwas syntetyzowany w organizmie, odgrywający kluczową rolę w metabolizmie tłuszczów. Działa jako transporter kwasów tłuszczowych do mitochondriów (centrów energetycznych komórek), gdzie tłuszcz jest zamieniany na energię.
Suplementacja L-karnityną pomaga organizmowi efektywniej wykorzystywać zmagazynowany tłuszcz jako źródło energii, jednocześnie chroniąc masę mięśniową i zwiększając wydolność.
Skutecznym preparatem dla psów jest Dolvit Karnityna. To produkt, który jest zalecany zwłaszcza w okresie intensywnej aktywności fizycznej. Sprawdza się w przypadku psów z nadwagą. Wspomaga funkcjonowanie serca, mięśni szkieletowych, a także układu nerwowego.
Sprzężony kwas linolowy (CLA) – ograniczone magazynowanie tłuszczu
Sprzężony kwas linolowy (CLA) to składnik funkcjonalny, który w dietetyce weterynaryjnej wykorzystywany jest do wspomagania procesu redukcji nadwagi u psów. CLA to mieszanka izomerów kwasu linolowego, naturalnie występującego w mięsie i nabiale przeżuwaczy. Jego zastosowanie w diecie redukcyjnej opiera się na wpływie na metabolizm tkanki tłuszczowej.
Badania sugerują, że jeden z izomerów CLA może ograniczać magazynowanie trójglicerydów w komórkach tłuszczowych (adipocytach). Uważa się, że CLA wpływa na enzymy odpowiedzialne za transport i składowanie tłuszczu, zmniejszając ich aktywność.
Warto postawić na Dolvit Fit, który zawiera CLA, magnez, cynk, karnitynę, a także witaminy. Dodatkowo posiada mannanooligosacharydy (MOS), niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe, katechiny, fosfolipidy i flawonoidy. Co istotne, w składzie jest także ekstrakt z zielonej herbaty, inulina, chitosan i lecytyna. Wszystkie te składniki pomagają obniżyć poziom cholesterolu i trójglicerydów u psów oraz wspomagają redukcję tkanki tłuszczowej.
Kontrola masy ciała u psa to nie jednorazowa dieta, ale zmiana stylu życia – zarówno zwierzęcia, jak i opiekuna. Kluczową rolę odgrywa dobrze zbilansowana dieta oparta na wysokiej jakości białku, włóknach, L-karnitynie i niskoenergetycznych składnikach roślinnych. To, co trafia do miski psa każdego dnia, może pomóc nie tylko w odchudzaniu, ale też znacząco przedłużyć jego życie i poprawić komfort funkcjonowania.
Każdy proces odchudzania powinien być nadzorowany przez lekarza weterynarii, który ustali docelową masę ciała, deficyt kaloryczny i monitoruje postępy, zapewniając bezpieczną utratę wagi (idealnie 1-2% masy ciała tygodniowo).
